EVREN’in adını ilk kez televizyonda Ertan Özyiğit’ten duydum.
Merak ettim, açtım.
Karşıma Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından geliştirilen bir yapay zekâ platformu çıktı.
Üstelik sisteme e-Devlet üzerinden girilebiliyordu.
İlk anda insanın aklına doğal olarak şu geliyor:
Türkiye kendi ChatGPT’sini mi yapıyor?
Hayır.
EVREN bundan farklı ve aslında bazı yönleriyle daha temel bir işe talip.
Yapay zekâ modellerinde verinin hazırlanmasından etiketlenmesine, modelin eğitilmesinden test edilmesine, yayımlanmasından operasyonel kullanımına kadar uzanan süreci tek bir merkezi altyapıda yürütmeyi amaçlayan yerli bir MLOps (Machine Learning Operations — Makine Öğrenmesi Operasyonları) platformu.
Akademisyenlerin, araştırmacıların, lisans ve lisansüstü öğrencilerin kullanımına açılmış durumda. Sisteme e-Devlet kimlik doğrulamasıyla girilebiliyor. Kullanıcıların veri seti yükleme ve veri etiketleme gibi katkılar karşılığında kredi kazanabilmesi ve bu kredileri yüksek kapasiteli GPU kaynaklarından yararlanmak için kullanabilmesi öngörülüyor.
Bu beni heyecanlandırdı.
Bilgisayarı kapatıp geçemedim.
Yaklaşık bir gün boyunca konuyu derinleştirdik.
Zaten son dönemde ben de yapay zekâ destekli oldukça yoğun bir çalışma sürecindeyim. Yapay zekâyı yalnız soru sorduğumuz bir sohbet programı olarak değil; araştırmadan doğrulamaya, farklı bilgileri ilişkilendirmekten yıllar içinde oluşmuş tecrübeyi yeniden değerlendirmeye kadar uzanan güçlü bir çalışma aracı olarak anlamaya ve kullanmaya çalışıyorum.
EVREN’i araştırdıkça karşıma yalnız yeni bir internet platformu değil, daha büyük bir mesele çıktı:
Türkiye yapay zekâyı kullanan bir ülke olmanın ötesine geçerek kendi yapay zekâ üretim kapasitesini ve ekosistemini kurabilir mi?
Önce EVREN’i anlayalım
EVREN sıfırdan ortaya çıkmış, tek başına bir proje değil.
Arkasında birkaç yıldır geliştirilen Savunma Sanayii Yapay Zekâ Platformu — SSYZ birikimi bulunuyor.
SSYZ; yapay zekâ çalışmalarında ihtiyaç duyulan veri, model, yüksek işlem gücü ve insan kaynağı sorunlarına ortak altyapılarla cevap vermeyi amaçlıyor.
Bu yapı içinde farklı araçlar geliştirildi.
Veri Kovanı, ham verinin etiketlenerek yapay zekânın kullanabileceği nitelikli veri kümelerine dönüştürülmesine hizmet ediyor.
Model Eğitim Portalı, kullanıcıların mevcut modelleri kendi verileriyle eğitmesini ve test etmesini kolaylaştırıyor.
DEĞİRMEN, metin ve görüntü tabanlı büyük verinin depolanması, sorgulanması; makine öğrenmesi ve derin öğrenme yöntemleriyle analiz edilmesine yönelik bir altyapı.
Y³ — Yenilikçi Yazılımlar Yarışıyor ise Türkiye’deki yeni yazılım ve yapay zekâ yeteneklerini keşfetmeyi, kabiliyet haritasını genişletmeyi ve başarılı ekipleri SSB projeleriyle buluşturmayı hedefliyor.
SSYZ’nin kamuya açık verilerine göre platform bugün 2.101 kullanıcıya ulaşmış durumda.
EVREN ise bu birikimin üzerinde yapay zekâ geliştirme sürecinin farklı aşamalarını uçtan uca aynı çalışma ortamında birleştirmeye yönelik yeni bir adım.
Burada özellikle dikkat çekici başka bir konu var:
Hesaplama gücü.
Yapay zekânın görünmeyen tarafı: GPU
Bugün herkes yapay zekâdan konuşuyor.
Fakat yapay zekânın arkasındaki fiziksel dünyadan çok daha az söz ediyoruz.
Bir yapay zekâ modeli geliştirmek yalnız iyi bir fikir veya iyi bir yazılım gerektirmiyor.
Veri gerekiyor. Çip gerekiyor. GPU (Graphics Processing Unit — Grafik İşlem Birimi) gerekiyor. Veri merkezi gerekiyor. Elektrik gerekiyor. Ve bütün bunları kullanabilecek yetişmiş insan gerekiyor.
Güçlü yapay zekâ modellerini eğitmek için gereken hesaplama altyapısının maliyeti, özellikle küçük şirketler ve araştırmacılar açısından ciddi bir giriş engeli.
SSYZ bu nedenle yüksek kapasiteli GPU altyapısını gerekli donanıma sahip olmayan firma, kurum ve kuruluşlara AIaaS (Artificial Intelligence as a Service — Hizmet Olarak Yapay Zekâ) modeliyle açmayı hedefliyor.
SSYZ’nin kamuya açık bilgilerinde 32 adet, her biri 10 binin üzerinde CUDA çekirdeğine sahip yüksek işlem güçlü donanım altyapısından söz ediliyor.
EVREN’in bugün yayımladığı altyapı bilgileri ise ölçeğin geldiği noktayı daha somut gösteriyor. Platformda 64 adet NVIDIA H200 GPU’dan oluşan HPC (High Performance Computing — Yüksek Performanslı Hesaplama) kümesi yer alıyor. Açıklanan toplam kapasite 8,8 TB GPU belleği, 1.536 CPU çekirdeği, 24 TB DDR5 RAM ve 25,6 Tb/s InfiniBand ağ bağlantısı düzeyinde.
Rakamlar teknik görünebilir; fakat söyledikleri basit: Yapay zekâ yalnız yazılım değildir. Arkasında çip, hesaplama gücü, veri merkezi, yüksek hızlı ağ, enerji ve yetişmiş insan bulunan fiziksel bir teknoloji altyapısıdır.
EVREN ise kullanıcı katkısını da sisteme dahil ediyor. Veri seti yükleyen, veri etiketleyen veya sisteme benzeri katkılar sağlayan kullanıcıların kredi kazanması ve bu kredileri yüksek kapasiteli GPU kaynaklarında kullanabilmesi öngörülüyor.
EVREN’de GPU kaynakları için rezervasyon takviminin de bulunması, bu hesaplama kapasitesinin yalnız teorik bir altyapı olarak değil, kullanıcıların belirli zaman dilimlerinde yararlanabileceği ortak bir kaynak olarak tasarlandığını gösteriyor.
Bence üzerinde durmaya değer fikirlerden biri bu.
Çünkü çok güçlü bilgisayarları satın alacak sermayesi olmayan ama iyi bir fikri ve bilgisi bulunan genç bir araştırmacının da yarışa katılabilmesinin yolları aranıyor.
Türkiye yapay zekâyı hızla kullanmaya başladı
Tam bu dosyayı hazırladığımız günlerde TÜİK önemli yeni veriler yayımladı.
2 Ekim 2026 tarihli sonuçlara göre Türkiye’de üretken yapay zekâ kullandığını beyan eden 16–74 yaş grubundaki bireylerin oranı 2025’te yüzde 19,2 iken 2026’da yüzde 37,6’ya yükseldi.
16–24 yaş grubunda oran yüzde 64,9.
10 ve daha fazla çalışanı bulunan girişimlerde herhangi bir yapay zekâ teknolojisi kullananların oranı ise yalnız bir yılda yüzde 7,5’ten yüzde 14’e çıktı.
250 ve üzeri çalışanı bulunan büyük girişimlerde oran yüzde 37,1.
Türkiye yapay zekâyı hızla kullanmaya başlıyor.
Bu önemli.
Fakat kullanmak ile üretmek aynı şey değil.
Başkasının geliştirdiği yapay zekâya soru sormak başka şey.
Kendi verinizi hazırlamak, modelinizi geliştirmek, eğitmek, performansını ölçmek ve onu gerçek bir üretim sistemine dönüştürmek başka şey.
Türkiye açısından asıl mesele burada başlıyor.
Dünya ne yapıyor?
Bunu yalnız Türkiye üzerinden okumak yanıltıcı olur.
Çünkü yapay zekâ artık dünyanın büyük ekonomik ve jeopolitik yarışlarından biri.
ABD’nin 2025’te açıkladığı AI Action Plan; inovasyonu hızlandırmak, Amerikan AI altyapısını büyütmek ve uluslararası alanda liderliği güçlendirmek üzerine kurulu.
Daha da dikkat çekici olan, ABD’nin müttefiklerine yalnız yazılım değil; donanım, veri sistemleri, modeller, siber güvenlik, uygulamalar ve standartlardan oluşan uçtan uca Amerikan AI teknoloji paketleri sunmayı devlet politikası haline getirmiş olması.
Stanford Üniversitesi’nin 2026 AI Index verileri yarışın ekonomik ölçeğini gösteriyor.
ABD’deki özel AI yatırımları 2025’te yaklaşık 285,9 milyar dolara, Çin’de ise yaklaşık 12,4 milyar dolara ulaştı.
Ancak Stanford önemli bir ihtiyat payı koyuyor: Çin’deki devlet yönlendirmeli fonlar nedeniyle yalnız özel yatırım rakamlarına bakmak, ülkenin toplam yapay zekâ harcamasını olduğundan düşük gösterebilir.
Avrupa ise farklı bir yol izliyor.
Adı oldukça çarpıcı:
AI Factories — Yapay Zekâ Fabrikaları.
Avrupa Komisyonu Nisan 2026 itibarıyla 19 AI Factory’nin devreye alındığını, bunlara bölgesel erişim sağlayan 13 AI Factory Antenna’nın eşlik ettiğini bildiriyor.
Bir sonraki aşama ise AI Gigafactories.
Bu büyük tesislerin her birinde 100 binden fazla gelişmiş AI işlemcisinin bir araya getirilmesi öngörülüyor.
Buradaki yaklaşım önemli:
Yapay zekâ artık yalnız bir yazılım sektörü olarak değil, stratejik üretim altyapısı olarak görülüyor.
Bir dönemin demiryolu, elektrik, liman veya telekom altyapısı gibi, hesaplama gücü de ekonomik ve teknolojik kapasitenin belirleyicilerinden biri haline geliyor.
Türkiye’nin EVREN’ine biraz da bu dünyanın içinden bakmak gerekiyor.
Neden savunma sanayii?
Bu soruyu özellikle sormalıyız.
Neden yapay zekâ ekosisteminin önemli adımlarından biri savunma sanayiinden geliyor?
Cevabın bir bölümünü Türkiye’nin son yıllardaki teknoloji tecrübesinde görüyorum.
Savunma sanayiindeki gelişmeyi yalnız İHA, SİHA, radar, füze veya uçak üzerinden okursak eksik görürüz.
Bu ürünlerin arkasında başka bir teknoloji dünyası var:
**Sensörler.
Elektronik.
Optik.
Haberleşme.
Yazılım.
Görüntü işleme.
Simülasyon.
Robotik.
Otonom sistemler.
Siber güvenlik.
Ve giderek daha fazla yapay zekâ.**
Savunma sanayii böylece yalnız nihai ürün geliştirmiyor; farklı teknolojileri, üniversiteleri, mühendisleri, araştırmacıları ve şirketleri ortak problemler etrafında buluşturan bir ekosistem oluşturuyor.
Dünya teknoloji tarihinde savunma araştırmalarından sivil ekonomiye yayılan teknolojilerin çok sayıda örneğini gördük.
Türkiye açısından önemli soru şu:
Savunma sanayiinde oluşan teknoloji geliştirme kabiliyeti sivil ekonominin dönüşümünü de hızlandırabilir mi?
Yapay zekâdan kuantuma
Üstelik mesele yalnız yapay zekâ değil.
Türkiye’de savunma teknolojileri çevresinde yapay zekâ, otonom sistemler ve kuantum teknolojilerinin giderek birbirine yaklaşmaya başladığını görüyoruz.
Türkiye Kuantum Platformu’nun güncellenen yol haritasının hazırlanmasına 123 kurum ve kuruluştan 305 uzman katıldı.
Kuantum hesaplama, kuantum algılama ve kuantum haberleşme alanlarında belirlenen 85 teknoloji konusu analitik yöntemlerle değerlendirildi; 34’ü yakın, 51’i uzak vadeli olarak sınıflandırıldı.
Burada benim dikkatimi çeken şey tek tek projelerden ziyade yöntem:
İnsan + üniversite + şirket + kamu + altyapı + ortak hedef.
Yani yine ekosistem.
Yapay zekâyı yapmak yetmez, ölçmek de gerekir
Bir başka önemli gelişme SSYZ Kıyaslama Platformu.
Platform beta sürümüyle kullanıma açılmış durumda ve büyük dil modellerinin (LLM — Large Language Model) özellikle Türkçe başta olmak üzere farklı görevlerde güvenli, tekrarlanabilir ve karşılaştırılabilir biçimde değerlendirilmesini amaçlıyor.
Akademik camia, kamu kurumları, savunma sanayii firmaları, KOBİ’ler, girişimler ve araştırmacılar bu yapının hedef kitlesi içinde.
Bu önemli.
Çünkü:
“Biz de yapay zekâ yaptık” demek kolay.
Asıl soru:
Ne kadar iyi?
Hangi konuda iyi?
Nerede hata yapıyor?
Türkçeyi ne kadar iyi anlıyor?
Güvenilir mi?
Başka modellerle karşılaştırıldığında nerede?
Teknoloji üretme kültürü biraz da bunu gerektiriyor.
Savunmadan sivil hayata
Buradan sonra konu benim için daha da ilginç hale geliyor.
Çünkü savunmada geliştirilen teknolojiler savunmanın içinde kalmak zorunda değil.
Türkiye’de bunun somut örneklerini görmeye başladık.
SSB ile ASELSAN arasında Mayıs 2026’da yapay zekâ destekli Kent Güvenliği Yönetim Sistemleri için toplam 469,974 milyon dolarlık sözleşmeler imzalandı. Teslimatların 2026–2029 arasında yapılması planlanıyor.
Daha doğrudan bir örnek HIZIR-NET.
Projede İHA ve uydu görüntülerinden deprem bölgesindeki binaların hasar durumlarının belirlenmesi, kapanan ve kullanılabilir yolların tespit edilmesi; yıkılmış bina, insan, ambulans, iş makinesi ve çadır gibi unsurların yapay zekâyla belirlenerek afet yönetimine karar desteği sağlanması amaçlanıyor.
İşte burada savunma teknolojisi ile günlük hayat arasındaki sınır bulanıklaşmaya başlıyor.
Ve buradan şehirlerimize geliyoruz.
Bir mimar olarak benim için asıl mesele burada başlıyor
Mimarlık eğitimimden bugüne; uluslararası inşaat ve proje yönetiminden gayrimenkul geliştirmeye, brokerlıktan şehir meselelerine uzanan çalışma hayatım boyunca teknolojinin meslekleri nasıl değiştirdiğini yaşayarak gördüm.
Çizim masasında rapido ve cetvelle başladığımız dünyadan bilgisayar destekli tasarıma, üç boyutlu modellemeye ve bugün yapay zekâya geldik.
Fakat yıllar bana başka bir şey de öğretti:
Bir işi daha hızlı yapmak, onu mutlaka daha iyi yapmak anlamına gelmiyor.
Yapay zekâyla kötü bir binayı daha hızlı tasarlayabiliriz.
Yanlış şehircilik kararlarını daha hızlı verebiliriz.
Daha fazla konutu daha kısa zamanda üretebiliriz.
Ama bunların hiçbiri tek başına başarı değildir.
Eğer yapay zekâ bize daha güvenli bina, daha sağlıklı mahalle, daha az enerji tüketen şehir, daha doğru afet hazırlığı, daha verimli altyapı ve insanların aileleriyle daha nitelikli yaşayabilecekleri çevreler kurduruyorsa anlamlıdır.
Bugün bunun araçları yavaş yavaş ortaya çıkıyor:
Uydu görüntülerinden kent analizi, dijital ikizler, yapı stokunun incelenmesi, afet modellemesi, enerji yönetimi, akıllı binalar, şantiye otomasyonu, robotik yapım, ulaşım ve lojistik optimizasyonu, gayrimenkul analitiği…
Fiziksel dünya ile dijital dünya giderek birbirine bağlanıyor.
Gayrimenkulde de insan tecrübesi bitmiyor
Gayrimenkul sahasında uzun yıllar bana başka bir şeyi daha gösterdi:
Veri çok değerlidir ama tek başına yeterli değildir.
İstatistik piyasanın sonucunu gösterir; saha ise o sonucun nasıl oluştuğunu anlatır.
İki daire aynı mahallede, aynı büyüklükte ve aynı yaşta olabilir ama aynı gayrimenkul değildir.
Planı, cephesi, yapım kalitesi, manzarası, arsa payı, bulunduğu sokak, binanın yönetimi, satıcının ihtiyacı, alıcının davranışı ve onlarca başka değişken değeri değiştirebilir.
Yapay zekânın gayrimenkuldeki gerçek değerini de insan tecrübesini ortadan kaldırmasında değil, doğru veri ile tecrübeyi bir araya getirebilmesinde görüyorum.
Bu yalnız gayrimenkul için geçerli değil.
Hekim, mühendis, öğretmen, yönetici için de benzer bir mesele var.
Yapay zekâ insanın birikimini değersizleştirmek zorunda değil.
Doğru kullanılırsa onu çoğaltabilir.
Belki de yeni sermayemiz: bilgi
Son dönemde yapay zekâyla yoğun çalışırken beni en fazla düşündüren konulardan biri bu oldu.
İnsan hayatı boyunca çok şey öğreniyor.
Okuyor.
Çalışıyor.
Yanılıyor.
Düzeltiyor.
İnsan tanıyor.
İş yapıyor.
Sorun çözüyor.
Fakat bütün bu tecrübenin önemli bir bölümü insanın zihninde kalıyor.
O insan çalışma hayatından çekildiğinde, bazen kırk–elli yıllık meslek tecrübesinin önemli bir bölümü de onunla birlikte kayboluyor.
Şirketlerde de durum çok farklı değil.
Kurumsal hafıza insanların zihninde, eski dosyalarda, e-postalarda, toplantılarda ve birbirinden kopuk arşivlerde kalabiliyor.
Yapay zekânın büyük imkânlarından birini burada görüyorum:
İnsan tecrübesini yok etmek değil; onu düzenlemek, sorgulamak, doğrulamak, yeni bilgiyle karşılaştırmak ve gelecek nesillerin yararlanabileceği bilgi sermayesine dönüştürmek.
Fakat bunun diğer tarafını da unutmamalıyız.
Verimizi kime veriyoruz?
Kurumsal hafızamız nerede tutuluyor?
Know-how’ımızı hangi sisteme aktarıyoruz?
Ticari sırlarımızı kim görüyor?
Üretilen yeni bilginin sahibi kim?
Dolayısıyla yapay zekâ çağında veri egemenliği, fikrî mülkiyet ve bilgi güvenliği, devletler kadar şirketler ve bireyler için de stratejik meseleler haline geliyor.
Peki EVREN başarılı olacak mı?
Bunu bugün bilmiyoruz.
Ve bir araştırma dosyasında bunu açıkça söylemek gerekiyor.
EVREN’in potansiyelini görmek başka şey; bugünden başarı ilan etmek başka şey.
Sorulması gereken ciddi sorular var:
Türkiye’nin GPU ve hesaplama kapasitesi yeterli olacak mı?
Gelişmiş çiplerde dışa bağımlılık nasıl yönetilecek?
Veri merkezlerinin artan enerji ihtiyacı nasıl karşılanacak?
Nitelikli yapay zekâ insan kaynağımız yeterli mi?
Üniversite ile sanayi gerçekten birlikte ürün geliştirebilecek mi?
Küçük girişimler ve Anadolu’daki yetenekli gençler bu imkânlara fiilen ulaşabilecek mi?
Fikrî mülkiyet ve ticari sırlar nasıl korunacak?
Türkçe yapay zekâ modelleri dünya standartlarıyla rekabet edebilecek mi?
Ve en önemlisi:
Bütün bu altyapı gerçek ekonomik ve toplumsal değere dönüşebilecek mi?
Çünkü başarının ölçüsü açılan internet sitesi sayısı değildir.
Ortaya çıkan insan, bilgi, şirket, teknoloji, ürün, ihracat, verimlilik ve toplumsal faydadır.
BARNAS BAKIŞI | Teknolojinin sonunda yine insan var
EVREN’i yaklaşık bir gün araştırdıktan sonra dönüp başlangıçtaki soruma yeniden baktım.
Beni bu kadar heyecanlandıran neydi?
Yalnız yeni bir yapay zekâ platformu değildi.
Türkiye’nin kendi insanını, bilgisini ve teknoloji üretme kapasitesini bir araya getirme arayışını görmekti.
Savunma sanayiinde oluşan teknolojik birikimin yapay zekâya, otonom sistemlere, kuantuma; oradan sanayiye ve sivil hayata yayılma ihtimali gerçekten önemli.
Fakat burada benim için daha temel bir ölçü var.
Hayatımın bu döneminde yeni bir teknolojiyi herkesten önce kullanmak veya teknolojik yarışın içinde görünmek benim için başlı başına bir hedef değil.
İnsanın zamanının da, sağlığının da, ailesinin de, bilgisinin de, tecrübesinin de bir emanet olduğuna inanıyorum.
Benim için bunun bir sıralaması var:
Allah’ın rızasını gözetmek.
Akıl, beden ve ruh sağlığını korumak.
Aile.
İşini doğru ve hakkıyla yapmak.
Ve imkân nispetinde topluma faydalı olmak.
Yapay zekâ bunların üzerinde yeni bir amaç değil.
Bunlara hizmet edebilecek çok güçlü bir araç.
Son dönemde yapay zekâyla yoğun biçimde çalışırken bunu kendi hayatımda da sorguluyorum.
Yıllar içinde öğrendiklerimi yeniden gözden geçirmek…
Yanlış bildiklerimi düzeltmek…
Dağınık bilgilerimi düzenlemek…
Mesleki tecrübemi yeni verilerle sınamak…
Aklımı daha verimli kullanırken bedenime ve ruhuma da zaman bırakmak…
Aileme ayırdığım zamanı korumak…
İşimi daha doğru yapmak…
Ve kalan birikimimin mümkün olduğu kadar fazla insana fayda sağlamasına çalışmak.
Teknoloji benim için ancak bunlara hizmet ettiği ölçüde kıymetli.
Türkiye açısından da meseleye biraz böyle bakmamız gerektiğini düşünüyorum.
Yapay zekâyı yalnız daha fazla üretmek, daha fazla tüketmek veya daha fazla para kazanmak için kullanırsak insanlık tarihinin en güçlü teknolojik imkânlarından birini oldukça küçük bir hedefe indirgemiş olabiliriz.
Ama daha güvenli şehirler kurabiliyorsak…
Depremde daha fazla insan kurtarabiliyorsak…
Kaynaklarımızı daha az israf ediyorsak…
Genç bir insanın yeteneğini keşfedip önünü açabiliyorsak…
Bilgiyi birkaç merkezin imtiyazından çıkarıp Anadolu’daki bir öğrenciye ulaştırabiliyorsak…
İnsanların hayatını, ailesini ve yaşadığı çevreyi daha nitelikli hale getirebiliyorsak…
O zaman teknoloji yalnız teknoloji olmaktan çıkar.
Medeniyet üretmenin araçlarından birine dönüşür.
Dünyanın gittiği yön açık.
ABD kendi yapay zekâ teknoloji altyapısını büyütüyor ve bunu dünyaya yaymaya çalışıyor.
Çin kendi kapasitesini geliştiriyor.
Avrupa AI Factories ve AI Gigafactories kuruyor.
Türkiye’nin de kendi yolunu bulması gerekiyor.
EVREN bu büyük sorunun cevabı değil.
Henüz yolun başındaki araçlardan biri.
Fakat önemli bir soruyu önümüze koyuyor:
Türkiye yapay zekâ çağında yalnız başkalarının ürettiği teknolojinin kullanıcısı mı olacak, yoksa kendi bilgi ve teknoloji üretim kapasitesini de kurabilecek mi?
Buna bir soru daha eklemek istiyorum:
Bu büyük imkânı nasıl daha iyi bir insan, daha güçlü bir aile, daha faydalı bir iş, daha yaşanabilir bir şehir ve daha güçlü bir toplum için kullanabiliriz?
Benim EVREN’e bakarken gördüğüm asıl imkân burada.
Barbaros Nasün
4 Ekim 2026
────────────────────────────────────────
KAYNAKLAR
T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı / Savunma Sanayii Yapay Zekâ Platformu (SSYZ)
Platformun amacı, Veri Kovanı, Model Eğitim Portalı, DEĞİRMEN, Y³, GPU altyapısı ve AIaaS modeli.
Savunma Sanayii Yapay Zekâ Platformu — https://platform-content.ssyz.org.tr/
EVREN Yapay Zekâ Platformu — evren.ssyz.org.tr
EVREN’in güncel platform yapısı, e-Devlet erişimi, kredi sistemi, GPU rezervasyonu ve altyapı bilgileri. Platformun 4 Ekim 2026 tarihli altyapı ekranlarında 64× NVIDIA H200 GPU, 8,8 TB GPU belleği, 1.536 CPU çekirdeği, 24 TB DDR5 RAM ve 25,6 Tb/s InfiniBand kapasitesi bilgileri yer alıyor.
EVREN Yapay Zekâ Platformu — https://evren.ssyz.org.tr/
EVREN Yapay Zekâ Platformu — üniversitelere yapılan kurumsal duyurular
EVREN’in uçtan uca MLOps yapısı; veri hazırlama, etiketleme, eğitim, test, yayımlama, operasyonel kullanım, kredi sistemi, GPU kaynakları ve e-Devlet erişimi.
Ankara Üniversitesi Yapay Zekâ Enstitüsü — EVREN — https://yze.ankara.edu.tr/2026/06/19/evren-yapay-zeka-platformu/
Hitit Üniversitesi — EVREN Yapay Zekâ Platformu — https://hitit.edu.tr/tr/bidb/evren-yapay-zek-platformu
TÜİK — Yapay Zekâ İstatistikleri, 2026
Bireylerde ve girişimlerde yapay zekâ kullanımı.
TÜİK Yapay Zekâ İstatistikleri 2026 — https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/62066/metadata
SSYZ Kıyaslama Platformu
Büyük dil modellerinin Türkçe ve farklı görevlerde karşılaştırmalı değerlendirilmesi.
SSYZ Kıyaslama Platformu — https://kiyasla.ssyz.org.tr/
T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı — HIZIR-NET
İHA ve uydu görüntülerinin yapay zekâ ile afet ve bina hasar analizinde kullanılması.
HIZIR-NET Projesi — https://www.ssb.gov.tr/proje/afet-ve-acil-durumlar-icin-yapay-zeka-destekli-durumsal-farkindalik-sistemi-hizir-net
T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı — Kent Güvenliği Yönetim Sistemleri
Yapay zekâ destekli sistemler için ASELSAN ile imzalanan 469,974 milyon dolarlık sözleşmeler.
SSB — Kent Güvenliği Yönetim Sistemleri — https://www.ssb.gov.tr/haber/turk-savunma-sanayiinde-bu-hafta-neler-oldu-2026-05-25
Türkiye Kuantum Platformu
123 kurum ve kuruluştan 305 uzmanın katılımıyla hazırlanan teknoloji yol haritası.
Türkiye Kuantum Platformu — Yol Haritası — https://kuantum.ssb.gov.tr/kurumsal/yol-haritasi
Stanford Institute for Human-Centered AI — AI Index Report 2026
Küresel yapay zekâ yatırımları ve ABD–Çin karşılaştırmaları.
Stanford AI Index Report 2026 — https://hai.stanford.edu/ai-index/2026-ai-index-report
The White House — America’s AI Action Plan
ABD’nin inovasyon, altyapı ve uluslararası AI stratejisi; full-stack AI teknoloji ihracatı yaklaşımı.
America’s AI Action Plan — https://www.whitehouse.gov/releases/2025/07/white-house-unveils-americas-ai-action-plan/
European Commission — AI Factories / AI Continent Action Plan
Avrupa’nın AI Factory, AI Factory Antenna ve AI Gigafactory altyapısı.
European Commission — AI Factories — https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/ai-factories
AI Continent Action Plan — 2026 gelişmeleri — https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/ai-continent-action-plan-delivers-major-milestones
Araştırma ve veri kesim tarihi: 4 Ekim 2026
